سنکوپ چیست؟
سنکوپ به معنای از دست دادن موقت هوشیاری و توانایی ایستادن است که معمولاً به دلیل کاهش موقت جریان خون به مغز رخ میدهد. وقتی مغز به اندازه کافی خون و اکسیژن دریافت نکند، فرد ممکن است هوشیاری خود را از دست بدهد و بیفتد. این اتفاق میتواند چند ثانیه تا چند دقیقه طول بکشد و معمولاً پس از آن فرد سریع به هوش میآید و حافظه کوتاه مدت خود را حفظ میکند.
سنکوپ معمولاً یک علائم هشداردهنده دارد و در اغلب موارد، مشکل جدی نیست، اما گاهی میتواند نشانهای از یک بیماری قلبی یا عروقی خطرناک باشد. به همین دلیل شناخت آن و تشخیص نوع سنکوپ اهمیت ویژهای دارد.
انواع سنکوپ
سنکوپ به طور کلی به دو دسته بزرگ تقسیم میشود:
۱. سنکوپ قلبی
این نوع سنکوپ زمانی رخ میدهد که قلب نتواند خون کافی به مغز برساند. دلایل شایع شامل موارد زیر است:
آریتمیهای قلبی: مانند ضربان قلب بسیار سریع یا کند
بیماریهای دریچهای قلب: مانند تنگی یا نارسایی دریچهها
مشکلات عضله قلب: مانند کاردیومیوپاتی
سنکوپ قلبی معمولاً خطرناکتر است و نیاز به تشخیص و درمان فوری دارد.
۲. سنکوپ غیرقلبی
این نوع شایعتر است و معمولاً به طور مستقیم با قلب مرتبط نیست. انواع آن عبارتند از:
سنکوپ وازوواگال (واژوواگال): شایعترین نوع، معمولاً به دلیل استرس، درد، ترس یا ایستادن طولانی رخ میدهد.
سنکوپ ارتواستاتیک: زمانی که فرد سریع از حالت نشسته یا دراز کشیده بلند شود، فشار خون به طور موقت افت میکند.
سنکوپ رفلکسی: ناشی از واکنشهای عصبی غیرعادی که باعث کاهش فشار خون و ضربان قلب میشود.
۳. سنکوپ ناشی از شرایط خاص
داروها یا کمآبی: برخی داروها یا کمبود آب بدن میتوانند باعث سنکوپ شوند.
عوامل محیطی: مانند گرما یا کمبود اکسیژن
اختلالات عصبی یا متابولیک: نادر اما گاهی سنکوپ را ایجاد میکنند.
علائم سنکوپ
سنکوپ معمولاً با علائم زیر همراه است:
سرگیجه یا سبکی سر قبل از غش
تاری دید یا دیدن نقاط نورانی
حالت تهوع
تعریق شدید
ضعف عمومی
از دست دادن موقت هوشیاری
در سنکوپ قلبی ممکن است سفت شدن قفسه سینه، تنگی نفس یا درد قلبی هم قبل از غش ظاهر شود.
علتهای سنکوپ
۱. دلایل قلبی
آریتمی قلبی (ضربان غیرطبیعی)
بیماریهای ساختاری قلب مانند مشکلات دریچه یا عضله قلب
سکته یا اختلال جریان خون قلب
۲. دلایل غیرقلبی
فشار خون پایین به دلیل ایستادن طولانی یا تغییر ناگهانی موقعیت
واکنش عصبی شدید (واژوواگال)
کمآبی، خونریزی یا عفونت شدید
۳. دلایل ترکیبی
گاهی سنکوپ به دلیل ترکیبی از مشکلات قلبی و غیرقلبی رخ میدهد و تشخیص دقیق نیازمند بررسی پزشکی است.
خطرات سنکوپ
سنکوپ معمولاً کوتاه و خودبهخودی است، اما میتواند خطرات زیر را ایجاد کند:
سقوط و آسیبهای فیزیکی: از جمله شکستگی، ضربه به سر یا دست و پا
مشکلات قلبی جدی: اگر سنکوپ ناشی از آریتمی یا مشکل ساختاری قلب باشد
اختلالات عصبی یا مغزی: در موارد نادر
⚠️ توجه: هر سنکوپی که ناگهانی، بدون هشدار یا با درد قلبی همراه باشد باید فوری توسط پزشک بررسی شود.
تشخیص سنکوپ
تشخیص شامل مراحل زیر است:
مصاحبه پزشکی: شرح حال و سابقه بیماریها
معاینه بالینی: فشار خون، ضربان قلب، وضعیت عصبی
آزمایشهای تکمیلی:
نوار قلب (ECG)
اکوکاردیوگرافی
آزمایش خون و سایر تستهای تشخیصی
- هولتر فشار خون و هولتر ضربان قلب
- تست تیلت
4. تشخیص دقیق نوع سنکوپ بسیار مهم است، زیرا درمان هر نوع متفاوت است.
درمان سنکوپ
۱. درمان سنکوپ غیرقلبی
رفع عامل تحریککننده (استرس، گرما، ایستادن طولانی)
مصرف مایعات کافی و رژیم غذایی مناسب
تغییر موقعیت آهسته هنگام ایستادن
گاهی داروهای مخصوص فشار خون یا تنظیم واکنش عصبی
۲. درمان سنکوپ قلبی
کنترل آریتمیها با دارو یا دستگاههای الکتریکی (Pacemaker)
درمان بیماریهای دریچه یا عضله قلب با جراحی یا دارو
پیگیری منظم با متخصص قلب
۳. پیشگیری کلی
پرهیز از ایستادن طولانی یا حرکات ناگهانی
مصرف مایعات کافی
بررسی منظم فشار خون و وضعیت قلب
دنبال کردن دستورالعمل پزشک برای بیماریهای زمینهای
سوالات رایج بیماران درباره سنکوپ
سنکوپ برای بسیاری از بیماران یک تجربه ناگهانی و ترسناک است و باعث میشود پرسشهای متعددی در ذهنشان شکل بگیرد. در این بخش، متداولترین سوالات بیماران درباره سنکوپ جمعآوری شده و با پاسخهای کامل و ساده توضیح داده شده است.
۱. سنکوپ چیست و چرا رخ میدهد؟
سنکوپ یعنی از دست دادن موقت هوشیاری که معمولاً به دلیل کاهش موقت جریان خون به مغز ایجاد میشود. وقتی مغز اکسیژن کافی دریافت نکند، فرد ممکن است بیهوش شود.
علل شایع:
سنکوپ قلبی: مشکل در قلب مانند آریتمی یا بیماری دریچه
سنکوپ غیرقلبی: واکنش عصبی (وازوواگال)، ایستادن طولانی، کمآبی
۲. تفاوت سنکوپ قلبی و غیرقلبی چیست؟
سنکوپ قلبی: معمولاً خطرناک است و ممکن است نشانه بیماری جدی قلبی باشد. علائم قبل از سنکوپ شامل درد قفسه سینه، تنگی نفس و ضربان نامنظم قلب است.
سنکوپ غیرقلبی: شایعتر و معمولاً بیخطر است. علائم آن ممکن است سرگیجه، تعریق یا حالت تهوع باشد.
تشخیص دقیق با کمک پزشک و آزمایشهای قلبی امکانپذیر است.
۳. سنکوپ در کودکان و سالمندان چگونه است؟
کودکان: سنکوپ معمولاً ناشی از استرس، ترس یا ایستادن طولانی است و به ندرت خطرناک است.
سالمندان: به دلیل فشار خون پایین، داروها یا مشکلات قلبی، سنکوپ شایعتر و خطرناکتر است.
پزشکان توصیه میکنند که هر سنکوپ در سالمندان بررسی دقیق شود.
۴. آیا سنکوپ خطرناک است؟
خطر سنکوپ بستگی به علت آن دارد:
سنکوپ قلبی → میتواند خطرناک باشد و نیاز به بررسی فوری دارد.
سنکوپ غیرقلبی → معمولاً بیخطر است اما ممکن است باعث سقوط و آسیب شود.
⚠️ نشانههای هشداردهنده که باید فوری به پزشک مراجعه شود:
سنکوپ بدون هیچ هشدار قبلی
همراه با درد قفسه سینه یا تنگی نفس
تکرار سریع سنکوپها
۵. سنکوپ چقدر طول میکشد؟
سنکوپ معمولاً چند ثانیه تا چند دقیقه طول میکشد. پس از آن، فرد به هوش میآید و حافظه کوتاهمدت معمولاً حفظ میشود.
۶. چگونه میتوان از سنکوپ پیشگیری کرد؟
مصرف کافی مایعات و جلوگیری از کمآبی
دوری از ایستادن طولانی یا تغییر ناگهانی موقعیت
کنترل استرس و اضطراب
پیگیری بیماریهای زمینهای مانند فشار خون یا بیماری قلبی
۷. چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
سنکوپ ناگهانی یا بدون هشدار
سنکوپ همراه با درد قلبی یا تنگی نفس
سنکوپ مکرر یا طولانی
در کودکان و سالمندان بدون علت واضح
پزشک ممکن است آزمایش نوار قلب، اکوکاردیوگرافی، آزمایش خون و سایر تستها را انجام دهد.
۸. درمان سنکوپ چگونه است؟
۸.۱. سنکوپ غیرقلبی
رفع عامل تحریککننده: ایستادن طولانی، گرما، استرس
مصرف مایعات کافی
تغییر موقعیت آهسته هنگام ایستادن
در صورت نیاز، داروهای مخصوص فشار خون یا واکنش عصبی
۸.۲. سنکوپ قلبی
درمان آریتمیها با دارو یا دستگاههای الکتریکی
درمان بیماریهای دریچه یا عضله قلب با جراحی یا دارو
پیگیری منظم با متخصص قلب
۹. آیا سنکوپ میتواند دوباره رخ دهد؟
بله، احتمال تکرار سنکوپ بسته به علت آن متفاوت است:
سنکوپ وازوواگال → گاهی مکرر است
سنکوپ قلبی → اگر درمان نشود، میتواند خطرناک باشد
پیشگیری و پیگیری منظم پزشکی میتواند خطر تکرار را کاهش دهد
۱۰. سبک زندگی مناسب برای افرادی که سنکوپ دارند
اجتناب از ایستادن طولانی و تغییر ناگهانی موقعیت
مصرف مایعات و نمک کافی (با نظر پزشک)
ورزش سبک و منظم
کنترل استرس و اضطراب
پیگیری منظم سلامت قلب
۱۱. نکات مهم برای بیماران
همیشه علائم پیش از سنکوپ را جدی بگیرید
در صورت زمین خوردن، محل ایمن انتخاب کنید و اگر نیاز بود، کمک پزشکی فوری بخواهید
داروها و شرایط پزشکی زمینهای خود را با پزشک بررسی کنید
نظرات بیماران درباره دکتر مریم تبریزی
بسیاری از بیماران مبتلا به سنکوپ (چه قلبی و چه غیرقلبی) به دنبال پزشکی متخصص و باتجربه هستند که بتواند مشکل آنها را تشخیص دهد و درمان مناسب ارائه کند. دکتر مریم تبریزی، متخصص قلب و عروق و فوق تخصص آریتمی و پیسمیکر، به دلیل تجربه و دقت بالا در تشخیص انواع سنکوپ، در میان بیماران شناخته شده است. در ادامه، تجربه واقعی و بازخورد بیماران درباره ویزیت، تشخیص و درمان توسط ایشان آورده شده است.
تجربه بیماران سنکوپ قلبی
تجربه ۱: درمان آریتمی و پیشگیری از سنکوپ مجدد
«من ۵۵ ساله هستم و چند بار در ماه دچار سنکوپ میشدم. قبل از مراجعه به دکتر تبریزی، هیچ پزشکی دقیقاً نمیدانست علت چیست. ایشان با بررسی کامل قلب و نوار قلب دقیق، آریتمی قلبی من را تشخیص دادند و با دارو و پیگیری دقیق، دیگر هیچ حملهای نداشتم. امروز میتوانم بدون ترس از غش کردن فعالیتهای روزانهام را انجام دهم.»
تجربه ۲: جراحی دریچه قلب و بازگشت به زندگی عادی
«پس از چندین سنکوپ ناگهانی، دکتر تبریزی با انجام اکوکاردیوگرافی مشکل دریچه قلب مرا پیدا کردند و با جراحی موفق، شرایط قلب من به حالت طبیعی برگشت. حالا بعد از شش ماه هیچ علامتی ندارم و میتوانم ورزش کنم.»
تجربه بیماران سنکوپ غیرقلبی
تجربه ۳: سنکوپ وازوواگال در نوجوان
«دخترم ۱۵ ساله بود و در مدرسه گاهی بدون هشدار غش میکرد. دکتر تبریزی با آرامش کامل و آموزش نکات پیشگیری، سنکوپ وازوواگال او را تشخیص دادند و با چند تغییر ساده در سبک زندگی و تغذیه، دیگر حملهای نداشت.»
تجربه ۴: سنکوپ ناشی از فشار خون پایین
«من سالمند هستم و هنگام ایستادن سریع، بیهوش میشدم. دکتر تبریزی با بررسی فشار خون و داروهای مناسب، توانستند سنکوپ غیرقلبی مرا کنترل کنند و الان میتوانم بدون نگرانی از خانه بیرون بروم.»
تجربه بیماران ترکیبی
تجربه ۵: سنکوپ قلبی و واکنش عصبی
«گاهی علائم سنکوپ من ترکیبی از آریتمی و استرس بود. دکتر تبریزی با بررسی جامع، هر دو عامل را تشخیص دادند و با برنامه درمانی ترکیبی، توانستم حملهها را کنترل کنم. این دقت و توجه به جزئیات برای من بسیار ارزشمند بود.»
نکات مشترک در نظرات بیماران درباره دکتر مریم تبریزی
۱. دقت در تشخیص: بیماران همگی اشاره کردهاند که تشخیص دقیق دکتر تبریزی باعث کاهش حملات سنکوپ شده است.
2. ارتباط موثر با بیمار: بیماران از توضیح کامل، صبور بودن و آموزش نکات پیشگیری بسیار رضایت دارند.
3. پیگیری مستمر: حتی پس از درمان، دکتر تبریزی بیماران را دنبال میکنند تا تکرار سنکوپ پیش نیاید.
4. تطبیق درمان با نوع سنکوپ: درمان اختصاصی برای سنکوپ قلبی، غیرقلبی یا ترکیبی ارائه میشود.
توصیههای بیماران برای افرادی که سنکوپ دارند
به دنبال پزشکی متخصص و با تجربه در قلب و عروق و به خصوص آریتمی مانند دکتر مریم تبریزی باشید.
تاریخچه دقیق حملات سنکوپ خود را یادداشت کنید تا پزشک بتواند بهتر تصمیم بگیرد.
به توصیههای سبک زندگی و پیشگیری عمل کنید، حتی اگر داروی قلبی مصرف میکنید.
اگر سنکوپ مکرر یا ناگهانی رخ داد، هرگز آن را نادیده نگیرید و فوراً به پزشک مراجعه کنید.
جمعبندی نظرات
نظرات بیماران نشان میدهد که:
دکتر مریم تبریزی تجربه بالا در تشخیص و درمان سنکوپ قلبی و غیرقلبی دارد.
بیماران پس از درمان با ایشان رضایت کامل از کاهش یا قطع حملات سنکوپ دارند.
ارتباط موثر و صبر پزشک در ایجاد اعتماد بیماران بسیار مهم است.
دکتر مریم تبریزی با ترکیبی از دانش تخصصی، مهارت فنی، اخلاق حرفهای، رویکرد انسانی و دقت در تشخیص و درمان — تمام ویژگیهایی که برای فوقتخصص الکتروفیزیولوژی ایدهآل محسوب میشود — توانسته است جایگاه قابل اعتمادی برای خود بهدست آورد.
اگر شما یا اطرافیانتان با مشکل پایین بودن سنکوپ مواجه هستید، انتخاب فوقتخصصی با این ویژگیها مانند دکتر مریم تبریزی میتواند به تصمیمگیری بهتر برای تشخیص و درمان و زندگی آرامتر کمک کند.
📍 آدرس کلینیک: تهران، خیابان لواسانی، نبش بازدارشمالی، ساختمان یک کامرانیه
☎️ تلفن نوبت دهی: ۸۸۸۳۵۲۶
جمعبندی کامل و نکات کلیدی درباره سنکوپ
سنکوپ، به معنای از دست دادن موقت هوشیاری به دلیل کاهش جریان خون به مغز است. این پدیده میتواند هر فردی را در هر سنی تحت تأثیر قرار دهد و دلایل مختلفی دارد. شناخت سنکوپ، انواع آن، علائم، علتها، خطرات و روشهای درمان، به شما کمک میکند به موقع اقدام کنید و خطرات آن را کاهش دهید.
۱. سنکوپ چیست؟
سنکوپ یک حمله کوتاه بیهوشی است که معمولاً با خستگی، سرگیجه یا تاری دید شروع میشود و به طور موقت توانایی فرد برای ایستادن یا فعالیت عادی را مختل میکند. پس از چند ثانیه یا چند دقیقه، فرد به هوش میآید و عملکرد طبیعی خود را باز مییابد.
۲. انواع سنکوپ
سنکوپ به دو دسته کلی تقسیم میشود:
۲.۱ سنکوپ قلبی
ناشی از مشکلات قلبی مانند آریتمی یا بیماریهای دریچهای
معمولاً خطرناکتر است و نیازمند تشخیص و درمان فوری میباشد
ممکن است با درد قفسه سینه، تنگی نفس و ضربان نامنظم قلب همراه باشد
۲.۲ سنکوپ غیرقلبی
شایعترین نوع سنکوپ است
علتهای رایج:
سنکوپ وازوواگال (استرس، ترس، ایستادن طولانی)
سنکوپ ارتواستاتیک (ایستادن ناگهانی)
واکنشهای عصبی و کاهش فشار خون
معمولاً بیخطر است اما ممکن است باعث سقوط و آسیب شود
۲.۳ سنکوپ ناشی از عوامل خاص
کمآبی، داروها، گرمای شدید، اختلالات متابولیک یا عصبی
۳. علائم سنکوپ
علائم قبل و هنگام سنکوپ شامل:
سرگیجه یا سبکی سر
تاری دید یا دیدن نقاط نورانی
حالت تهوع و تعریق
ضعف عمومی و خستگی
از دست دادن موقت هوشیاری
علائم هشداردهنده قلبی:
درد قفسه سینه
تنگی نفس
ضربان نامنظم قلب
۴. علتهای سنکوپ
علل قلبی: آریتمی، بیماری دریچه یا عضله قلب
علل غیرقلبی: واکنش عصبی، فشار خون پایین، کمآبی، ایستادن طولانی
علل ترکیبی: گاهی هر دو عامل با هم رخ میدهند
۵. خطرات سنکوپ
سنکوپ معمولاً کوتاه است اما میتواند خطراتی ایجاد کند:
سقوط و آسیب فیزیکی
عوارض قلبی جدی (در سنکوپ قلبی)
مشکلات عصبی یا مغزی نادر
نشانههای خطرناک:
سنکوپ ناگهانی بدون هشدار
همراه با درد قفسه سینه یا تنگی نفس
تکرار سریع حملات
۶. تشخیص سنکوپ
تشخیص با مصاحبه پزشکی، معاینه بالینی و آزمایشهای تکمیلی انجام میشود:
نوار قلب (ECG)
اکوکاردیوگرافی
آزمایش خون
- هولتر فشار خون
- تست تیلت
تشخیص دقیق برای انتخاب روش درمان مناسب ضروری است.
۷. درمان سنکوپ
۷.۱ درمان سنکوپ غیرقلبی
رفع عامل تحریککننده
مصرف مایعات کافی
تغییر موقعیت آهسته هنگام ایستادن
داروهای مخصوص در صورت نیاز
۷.۲ درمان سنکوپ قلبی
کنترل آریتمیها با دارو یا دستگاه الکتریکی
درمان بیماریهای دریچه یا عضله قلب
پیگیری منظم با متخصص قلب
۷.۳ پیشگیری کلی
اجتناب از ایستادن طولانی و تغییر ناگهانی موقعیت
مصرف مایعات کافی
ورزش سبک و منظم
کنترل استرس و اضطراب
پیگیری منظم فشار خون و سلامت قلب
۸. سبک زندگی برای پیشگیری از سنکوپ
یادداشت علائم و زمان حملات
رعایت تغذیه سالم و مصرف آب کافی
آموزش نکات پیشگیری، به ویژه برای کودکان و سالمندان
اجتناب از گرما و محیطهای بدون تهویه مناسب
پایبندی به توصیههای پزشک
۹. تجربه بیماران
نظرات بیماران نشان میدهد:
تشخیص دقیق و درمان مناسب توسط متخصص قلب، زندگی بیماران را بهبود میبخشد
ارتباط صبورانه و آموزش نکات پیشگیری اعتماد بیماران را جلب میکند
پیگیری منظم باعث کاهش تکرار حملات سنکوپ میشود
۱۰. نتیجهگیری
سنکوپ یک پدیده شایع اما قابل توجه است که میتواند قلبی یا غیرقلبی باشد.
شناخت علائم و علتها به پیشگیری و کاهش خطرات کمک میکند.
تشخیص دقیق توسط پزشک متخصص برای درمان موفق حیاتی است.
سبک زندگی مناسب و پیشگیری میتواند از تکرار حملات جلوگیری کند.
با رعایت این نکات، بیماران میتوانند با آرامش و امنیت بیشتر فعالیت روزمره داشته باشند و خطرات ناشی از سنکوپ را به حداقل برسانند.